บก. หมี

[GHIBLI]Porco Rosso

ในบรรดาการ์ตูนของจิบลิที่มีอยู่อย่างมากมายนั้น Porco Rosso ในปี 1992 ถือเป็นผลงานที่ มิยาซากิ ฮายาโอะ สร้างขึ้นมาด้วยความชื่นชอบส่วนตัวมากที่สุด ซึ่งหลายๆ คนต่างก็ทราบดีว่า อ.มิยาซากิ เป็นคนที่ชอบเครื่องบินมาก โดยเฉพาะเครื่องบินในยุคสงครามโลก รวมถึงความชื่นชอบที่มีต่อประเทศอิตาลี่ด้วย เพราะคำว่า จิบลิ ที่เป็นชื่อสตูดิโอนั้น ก็มาจากภาษาอิตาลี่ ที่แปลว่า ลมร้อน ซึ่งตรงกับภาษาอังกฤษว่า sirocco ส่วน Porco Rosso นั้นแปลว่าหมูสีแดงครับ

ต้นเรื่องของ Porco Rosso จริงๆ แล้วมาจากการ์ตูนสั้นความยาว 15 หน้า ที่ อ.มิยาซากิ เขียนลงตีพิมพ์อยู่ในนิตยสาร Model Graphix ซึ่งต่อมาก็มีแผนที่จะนำการ์ตูนเรื่องนี้มาทำเป็นการ์ตูนสั้นๆ ฉายให้ผู้โดยสารสารการบินเจแปนแอร์ไลน์ชมระหว่างเดินทาง แต่ต่อมาก็ได้มีการปรับเปลี่ยนมาเป็นการ์ตูนฉายในโรงภาพยนตร์และดัดแปลงเนื้อหาไปไกลจากต้นฉบับคอมมิคพอสมควร ซึ่งก็ไม่แปลกเพราะตัวคอมมิคนั้นมีความยาวเพียงแค่ 15 หน้า ซึ่งไม่มีกระทั่งจิน่าที่เป็นตัวละครสำคัญของเรื่องด้วยซ้ำ

Porco (หมู) ที่ขับเครื่องบินสีแดง (Rosso)

ตัวเอกของเรื่องคือ พอร์โค อดีตทหารอากาศที่กลายเป็นนักล่าเงินรางวัลและยังกลายเป็นหมู ได้ไปช่วยเด็กผู้หญิงคนหนึ่งไว้จากการถูกพวกโจรสลัดเครื่องบินน้ำแห่งทะเลเอเดรียติกจับไปเป็นตัวประกัน จนนำไปสู่การดวลกันระหว่างพอร์โคกับคู่ปรับเก่าที่พวกโจรสลัดจ้างมาเพื่อเล่นงานพอร์โคโดยเฉพาะ ซึ่งเนื้อหาต่อจากนี้ผมคงไม่ขอสปอยล์มากนัก เพราะอยากให้ลองไปชมกันเองครับ ส่วนสาเหตุที่ พอร์โค เป็นหมูนั้น ส่วนหนึ่งมาจากมุมมองทางการเมืองที่สะท้อนความเกลียดชังลัทธิฟาสซิสต์ที่มีอำนาจเหนืออิตาลี่ในขณะนั้น โดยมีประโยคหนึ่งที่พอร์โคกล่าวว่า “ฉันยอมเป็นหมูดีกว่าที่จะเป็นฟาสซิสต์ (I’d much rather be a pig than a fascist)” แต่ในอีกความหมายหนึ่ง การเป็นหมูนั้นจะสื่อถึงชายวัยกลางคนที่สูญเสียความฝัน จนหมดอาลัยในชีวิตและกลายเป็นหมู

คนที่นำความเปลี่ยนแปลงมาสู่พอร์โคก็คือ ฟิโอ เด็กสาวที่เป็นวิศวกรซ่อมเครื่องบินฝีมือดี ซึ่งแน่นอนว่าในยุคนั้น (หลังสงครามโลกครั้งที่ 1) ผู้หญิงยังไม่ได้มีสิทธิทัดเทียมกับผู้ชายอะไรมากนัก แต่ตัวละครอย่างฟิโอก็สื่อถึงการเป็นผู้หญิงรุ่นใหม่ที่ฉลาด กล้าหาญ มีความมั่นใจในตัวเอง และยังกล้าก้าวเข้ามายืนหยัดอยู่ในโลกของผู้ชายอย่างการขับ (ซ่อม) เครื่องบิน ซึ่งนั่นทำให้พอร์โคที่เริ่มใช้ชีวิตไปอย่างไร้จุดหมายรู้สึกมีไฟและกลายเป็นความสัมพันธ์ที่แปลกประหลาดระหว่างสาวน้อยและชายชราที่จะกลายเป็นอีกหนึ่งกุญแจสำคัญของเรื่อง

และก็อย่างที่บอกครับว่า Porco Rosso เป็นผลงานที่มิยาซากิทำตามใจตัวเองจริงๆ คือเป็นอนิเมที่มีความเป็นผู้ใหญ่ สะท้อนเรื่องการเมือง สงคราม และไม่มีความเป็นแฟนตาซีในเรื่องเลย (ยกเว้นเรื่องคนกลายเป็นหมูนะ) แต่ถึงอย่างนั้น ตัวหนังก็ประสบความสำเร็จสูงมาก ทำเงินในปีที่ออกฉายไปถึง 2,800 ล้านเยน เป็นภาพยนตร์ญี่ปุ่นที่ทำเงินสูงสุดในปี 1992 และยังประสบความสำเร็จในการนำไปฉายในต่างประเทศด้วยครับ